Dönüşen Bir İlçede Yeni Bir Hareketlilik Vizyonu
Sultanbeyli’de kentsel dönüşüm süreciyle birlikte yeniden şekillenen hareketlilik talebinin güvenlik, erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik hedefleriyle yeniden yapılandırılması amacıyla Sultanbeyli SKUP geliştirilmiştir. 2025 yılı Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 378.908 kişilik nüfusa sahip ilçede çalışma, biri ilçe genelini kapsayan stratejik planlama, diğeri Fatih Bulvarı – Petrol Yolu Caddesi – Bosna Bulvarı koridorunda operasyonel iyileştirme olmak üzere iki bileşen üzerine kurgulanmış ve toplam 80 takvim günlük bir program içinde yürütülmüştür.
Modele Dayalı Teknik Yaklaşım
Planın teknik omurgası, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan “SKUP Hazırlama ve Uygulama Rehberi”nde tanımlanan yöntem, süreç ve asgari çıktı gereklilikleri esas alınarak kurulmuştur. Trafik Analiz Bölgeleri bazında kurgulanan dört aşamalı makro ulaştırma modeli, arazi kullanımı ile demografik ve sosyoekonomik verilerle entegre edilerek talep projeksiyonlarının bilimsel temelde üretilmesi sağlanmıştır. Model, ilçe nüfusunun % 1’ine karşılık gelen 3.800 kişilik hanehalkı anketi ile altı kordon ve altı perde/kesit noktasında yürütülen sayım çalışmalarıyla kalibre edilmiştir. Koridor ölçeğinde ise car-following, lane-changing ve gap acceptance davranış modelleriyle çalışan mikro simülasyon modeli devreye alınmış; 10 kavşakta trafik işletme performansı Hizmet Düzeyi ve Hacim/Kapasite göstergeleriyle ölçülmüştür.
Önceliklendirilmiş Tedbirler ve Teslimatlar
Uygulama çerçevesi, senaryoların çok kriterli değerlendirme yöntemiyle karşılaştırılması sonucunda önceliklendirilmiş tedbir paketleri hâlinde tanımlanmıştır. Plan; 12. Kalkınma Planı, 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Ulusal Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı, Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile Sultanbeyli Belediyesi Stratejik Planı çıktılarıyla uyumlu olarak yapılandırılmış; asgari yüz katılımcılı açılış etkinliği, çalıştaylar ve odak grup toplantılarıyla paydaş katılımı süreç boyunca sürdürülmüştür. Çalışma kapsamında SKUP ve trafik sirkülasyon raporları, kavşak konsept projeleri, CBS veri setleri ile makro model ve mikro simülasyon dosyaları İdare’ye teslim edilmiş; böylece stratejik planlama kararları ile saha düzeyindeki işletme müdahaleleri aynı veri temeline dayandırılmıştır.